خانه / مقالات / خلاصه نویسی کتاب

خلاصه نویسی کتاب

به نام خدا

دوستان سلام

امیدوارم که همیشه لبخند شادی مهمان لب های شما باشد .

مقاله امروز را با این سوال شروع میکنم :

چرا اکثر کتابهایی که می خوانیم را نمی توانیم در ذهن خود نگهداریم و وقتی که مدتی از مطالعه آن کتاب می گذرد در به یادآوری و یا شرح آن به دیگران عاجز می مانیم ؟

جواب این سوال را می توان در چند بعد جستجو کرد :

۱: ما کتاب را فقط یک بار مطالعه می کنیم .

۲: بعد از خواندن کتاب دنبال کتاب دیگر می رویم و به همین علت کتاب قبلی از ذهنمان می پرد.

۳: آن کتاب را زیاد کاربردی نمی دانیم .

۴: کتاب را فقط برای سرگرمی و صرف وقت مطالعه می کنیم .

۵: آنقدر ذهنمان مشغول است که کتاب به خاطرمان نمی ماند .

۶: ذهن ما زیاد قوی نیست و نمی تواند مطالب را به خوبی نگهداری کند .

و  مطالب دیگر…

پس هدف ما از خلاصه نویسی کتاب این است که اول مطالب کتاب را فراموش نکنیم و بعد اینکه اگر قصد داشتیم مجدداً آن کتاب را مطالعه کنیم از خلاصه نویسی که برای آن انجام داده ایم استفاده کرده و در وقت خود صرفه جویی کنیم .

 

خلاصه نویسی اصلاً کار سخت یا ناممکنی نیست و برای انجام دادن آن شما نیازی نیست که به خودتان زحمت زیادی بدهید ، فقط کافی است که کتاب را به خوبی مطاله کنید و بتوانید آنچه که در ادامه گفته می شود را انجام دهید .

 

این نکته مهم را هم فراموش نکنید که خلاصه نویسی بخشی از مطالعه کتاب است نه جدای از آن ،وقتی که به این شکل به خلاصه نویسی نگاه کنید مسلماً راحت تر و با عشق و علاقه بیشتری آن را انجام خواهید داد .

اصول خلاصه نویسی :

در خلاصه نویسی دو اصل بسیار مهم وجود دارد که باید به آنها پایبند باشید :

۱: به هیچ وجه نباید مطالب کتاب را طبق میل خود دستچین و یا خلاصه نویسی کنید بلکه باید طوری این کار را انجام دهید که اصل کتاب حفظ شود .

۲: خلاصه نویسی را از همان ابتدای مطالعه داستان انجام دهید نه وقتی که کتاب به پایان رسید چون ممکن است وقتی که مطالعه کتاب به پایان رسید دیگر نه فرصت آن را داشته باشید و نه حوصله آن را

 

خلاصه نویسی به دو شکل و در دونوع کلی انجام می شود :

 

۱: خلاصه نویسی ساده (استفاده از قلم و کاغذ )

۲:خلاصه نویسی پیشرفته ( استفاده از نرم افزار مایند مپ)

 

خلاصه نویسی ساده :

 

در این روش شما فقط به چند برگ کاغذ و یک خودکار نیاز دارید و کار شما با شروع مطالعه کتاب آغاز می شود .

در برگه هایی که برا ی خلاصه نویسی کتاب تهیه کرده اید به این صورت شروع می کنید به نوشتن :

نام کتاب : گاندی گونه ای زندگی
نویسنده : کریشنا کری پالانی
مترجم : غلامعلی کشانی
تاریخ انشار : مهر ۱۳۹۲

توضیحات کلی کتاب : این کتاب به زندگی گاندی از تولد تا مرگ می پردازد و در واقع یک زندگی نامه کامل از گاندی است و اتفاقات و مبارزات سیاسی او را در طول زندگی اش به تصویر می کشد.

 

فصل اول : تولد و پرورش

موهان داس کارامچند گاندی در دوم اکتبر سال ۱۸۶۹ در پوربندر، شهرک کوچکی در ساحل غربی هند بدنیا آمد .
در آن روزگار یکی از چندین ایالات شاهزاده نشین در کاتیاوار بود؛ کاتیاوار اکنون به نام سائوراشترا در گجرات شناخته می شود. این شبه جزیره ی تقریباً مستطیل شکل، با کمتر از ۳۱ هزار مایل مربع مساحت در غرب خود بهداخل دریای عرب پیشروی دارد و در بالای خود به خلیج کاچ و در پایین به خلیج کامبی محدود می شود، و در شمال خود به صحرای ران می پیوندد.

در ۱۳ سالگی که هنوز در مدرسه بود، موهان با کاستوربای هم سنّ خودش ازدواج کرد. ازدواج برای پسربچه ای در آن سن چیزی بیشتر از یک سری جشن، پوشیدن لباس های نو، مراسم تماشایی، سرودهای پرطنین به زبان سانسکریت نبود که خودش مرکز صحنه را اشغال می کرد. بالاتر از همه هم بازی ای تازه، شگفت، شیرین و سر به راه.

و همین طور در ادامه از هر فصل یک توضیح کلی بنویسید باز هم این نکته را خاطر نشان می کنم که خلاصه نویسی باید همسو و همزمان با مطالعه کتاب باشد ،در حین مطالعه هر نکته مهمی که دیدید در خلاصه نویسی خود یادداشت کنید .

نکته : در این روش ابتدا کلیات را بنویسید و بعد به شرح جزئیات بپردازید چرا که بعداً که قصد مطالعه این خلاصه نویسی را داشتید ممکن است با مطالعه کلیات ،جزئیات آن را به خاطر بیاورید و دیگر نیازی به مطالعه آن نداشته و در وقت خود صرفه جویی خواهید کرد .

روش دوم خلاصه نویسی

خلاصه نویسی پیشرفته ( استفاده از نرم افزار مایند مپ )

نرم افزار مایند مپ یک نرم افزار بسیار کاربردی برای خلاصه نویسی است ،از این نرم افزار برای خلاصه کردن کتاب ، کارگاه ، کلاس درس و حتی یک فیلم می توان استفاده کرد .

قبلاً در مقاله ای نحوه دانلود و استفاده از این نرم افزار را شرح داده و شما می توانید با کلیک بر روی لینک زیر وارد آن مقاله شده و آن را به طور کامل مطالعه کنید و بعد برگردید و ادامه این مقاله را مطاله کنید .

 

جهت ورود به مقاله استفاده از نرم افزار مایند مپ لطفاً اینجا کلیک کنید .

 

در استفاده از این نرم افزار این نکته مهم را فراموش نکنید که این شما هستید که باید از نرم افزار کار بخواهید و او را مجبور کنید تا کار شما انجام دهد ، وقتی که نمی توانید از یک نرم افزار استفاده کنید و ناامید می شوید زمانی است که نرم افزار بر شما مسلط شده ،پس سعی کنید استفاده از هر چیزی را اول خوب یاد بگیرید بعد شروع به کار کنید .

 

با استفاده از نرم افزار مایند مپ به صورتی که در شکل نشان داده شده کتاب خود را خلاصه نویسی کنید .

 

 

 

همان طور که در تصویر می بینید مقداری از کتاب خلاصه نویسی شده است و شما می توانید با گرفتن ایده از این تصویر کتاب خود را خلاصه نویسی کنید .

 

ممکن است در ابتدای استفاده از نرم افزار مایند مپ دچار مشکل شوید اما هر چقدر که کارکنید و جلو تر بروید خواهید دید که استفاده از آن چقدر شیرین است .

 

در پایان این مقاله از شما می خواهم که حتماً نظر خود را در مورد این مقاله در پایین صفحه قرار داده تا برای پیشرفت و بهتر شدن این سایت به ما کمک کند .

 

به امید فردایی بهتر
مصطفی طاهری

درباره مصطفی طاهری

۱۲ نظرات

  1. جناب طاهری سپاس از مطالب آموزنده ی شما…مطمعنا گام مثبتی جهت کیفیت آموزشی مبتدیان ادبیات است.
    “ناظم زاده”

  2. سلام. آقای طاهری عزیز.
    سپاس ویژه از زحمات شما.
    بسیار آموزنده و کاربردی بود.

  3. عرض ادب
    سپاس از راهنماییتون و توضیح بابت نرم افزار.
    در ارتباط با مورد اول که گفته شده مطالب را نباید مطابق میلمون دستچین کنیم ؛ به نظرم یادداشت یک سری لغات ، ترکیبها یا حتی جمله ها
    بصورت یک لیست خیلی اوقات که در نوشتن جایی گیر کردیم میتونه خیلی کمک کنه حتی گاهی ایده های خوبی رو به ادم میده و اصلا باعث شروع یک خط داستانیه جدید میشه ، دوست دارم نظر شما رو در ارتباط با این روش بدونم؟و اینکه پیشنهادی برای بهره گیری بهتر این لیست دارید اینکه نگارشش به شیوه ای دیگه باشه یا …. ممنون میشم اگه نظرتونو بدونم
    حال دلتون خوب
    یا علی

    • سپاس از شما
      این مطلب که گفته شده مطالب را طبق میل خودمان دستچین نکنیم مربوط به برگه های خلاصه نویسی کتاب است چرا که قصد شما این است که کتاب را خلاصه کنید تا در مرتبه های بعدی مجبور به مطالعه کامل کتاب نباشید ، اما این که به صورت جداگانه لیست تهیه کنید و یا مطالبی را که خودتان می خواهید بنویسید کار بسیار خوبی است و می توانید از آن استفاده کنید و در واقع برای این کار شما کاملا آزاد هستید ، اما باز هم می گویم که به صورت جدا از خلاصه کتاب ، چرا که بعداً وقتی دوباره قصد مطالعه کتاب را داشته باشید و بخواهید که از خلاصه نویسی خودتان استفاده کنید اگر مطالبی به غیر از کتاب در آن نوشته باشید شما را کاملاً از مسیر کتاب جدا خواهد کرد .

  4. با تشکر میکنم از مطالب مفید شما.
    جناب طاهری در اول این نوشته ها چند دلیل برای فراموش کردن داستان بیان کردند که همگی درست و کامل بودند. به خصوص مورد شماره چهار. یعنی خواندن فقط برای سرگرمی که این مورد به نظر بنده امری است بسیار خطرناک و نگران کننده که باید ذکر کنم متاسفانه حقیقت دارد. حتی اکثر نویسندگان بزرگ ایران برای سرگرمی مینویسند. اکثر خواننده ها فقط برای سرگرمی می‌خوانند. اکثرا برای سرگرمی فیلم تماشا می‌کنند. و قضیه بحرانی تر و شدیدتر هم میشود فقط اکثر ناشران برای پول چاپ می‌کنند. آن هم هر کتابی. برای این امر فقط کافی است تعداد ناشران ایران و فرانسه را از نظر تعداد مقایسه کنیم. متاسفانه ازدیاد ناشران ایرانی باعث شده هر کتابی با کمترین کیفیت چاپ شود. بنده وقتی پنج داستان ابتدایی‌ام را به یک ناشر فرستادم از تعجب شاخ درآوردم وقتی که زنگ زدند و گفتند که داستان ها برای چاپ قابل قبول است. بله متاسفانه ناشران هم برای سرگرمی و پول کار می‌کنند. در حالی که در بسیاری از کشورها حرفه ی نویسندگی و شاعری و حتی خواندن یک حرفه ی بسیار جدی است . مثل ادبیات شعر و داستان دوره های قبل در ایران. مثلا حافط یا سعدی یا مولانا و نویسندگانی چون هدایت و گلشیری و…. فقط برای دل خودشان و سرگرمی نمی‌نوشتند. امیدوارم روزی در ایران این سرگرمی ها دور شود.
    البته این نظر شخصی بنده بود.
    با تشکر دوباره از مطالب مفیدتان.

  5. درود بر استاد خوبم جناب آقای طاهری عزیز
    من برای بار دوم است که این مطلب رو می خوانم،واقعا سپاسگذارم که باعث شدید راهی پیدا کنم برای عدم فراموشی کتاب.
    ۱.چندبار خواندن
    ۲.خلاصه نویسی
    من نمایشنامه روسپی بزرگوار اثر ژان پل سارتر رو با این روش خلاصه نویسی کردم و الان برای تصرف عدوانی اثرلنا آندرشون شروع می کنم.ولی مشکل من اینه که خلاصه نویسی ها دوسدارم مثل کتاب جملات کامل و طولانی نداشته باشه فقط کلماتی باشه با خط فاصله که مارو به یاد اون ماجرا بیاندزه و یا با فلش.تقریبا مثل خلاصه نویسیهکابهای درسی.آیا امکانش هست؟

    • مصطفی مصطفی طاهری

      سلام و سپاس از شما
      بسیار عالی ، خوشحالیم که آموزش های ما مورد رضایت شما قرار گرفته است .
      خلاصه نویسی کتاب نباید به شکلی باشد که یک کلمه بخواهد شما را به یاد موضوعی بیاورد ، چون ممکن است بعد از چند سال شما آن موضوع را فراموش کرده باشید و وقتی که مثلاً کلمه ای را در خلاصه نویسی آن کتاب می بینید ممکن است اصلاً به یاد نیاورد که در مورد چه بوده ، بنابراین سعی کنید خیلی مختصر در مورد آن موضوع بنویسید تا هر وقت که مراجعه کردید مشکلی نداشته باشید . موفق باشید .

  6. درود و سپاس از زحمات جنابعالی
    بسیار عالی و آموزنده بود و بهره بردم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فروشگاه رد کردن